^{zdjęcie ilustracyjne}

Geotermalna inwestycja w Szaflarach składa się z trzech powiązanych, ale odrębnych elementów. Pierwszym jest odwiert Bańska PGP-4, drugim magistrala, którą ciepło ma być transportowane w stronę Szaflar i Nowego Targu, a trzecim – lokalna sieć wraz z przyłączami do domów oraz budynków publicznych.

Najbardziej zaawansowana jest obecnie budowa magistrali. To główny „kręgosłup” całego systemu. Na terenie Szaflar rury układane są m.in. wzdłuż drogi powiatowej, w kierunku urzędu gminy. W tym rejonie powstaje również infrastruktura potrzebna do dalszego przesyłania ciepła w stronę Zaskala i Nowego Targu. Według informacji przedstawionych przez wójta Rafała Szkaradzińskiego ten etap ma zostać zakończony do końca 2026 roku. Samorząd zapewnia, że na razie prace prowadzone są zgodnie z planem, a termin uruchomienia magistrali nie jest zagrożony.

Kolejnym etapem będzie wykonanie lokalnej sieci osiedlowej. Gmina otrzymała na ten cel ponad 6 mln zł dofinansowania. Projekt zakłada podłączenie co najmniej 80 domów i budynków użyteczności publicznej. Władze gminy liczą, że jeżeli pozwolą na to wyniki przetargu i dostępne środki, przyłączy będzie jeszcze więcej. Gmina Szaflary podawała wcześniej, że zakończenie tego projektu przewidziano na koniec 2027 roku.

Wykonawca pierwszych przyłączy został już wyłoniony. Roboty mają być prowadzone w 2026 i 2027 roku, dlatego pierwsi mieszkańcy powinni otrzymać możliwość ogrzewania swoich domów ciepłem geotermalnym w przyszłym roku. W dalszej perspektywie lokalna sieć może objąć nawet około tysiąca obiektów w czterech sołectwach.

Osobną kwestią pozostaje odwiert Bańska PGP-4. W najbliższym czasie na terenie inwestycji ponownie ma pojawić się wiertnia. Nie będzie to jednak oznaczać rozpoczęcia nowego odwiertu. Podczas wykonanych prób i badań stwierdzono, że na dużej głębokości doszło do lekkiego zaciśnięcia rur. Gmina zgłosiła problem wykonawcy, który ma poprawić jeden z elementów otworu w ramach realizowanego kontraktu. Władze Szaflar zapewniają, że nie jest to awaria przekreślająca inwestycję, lecz konieczna korekta przed ostatecznym odbiorem. Sam odwiert nie zostanie jednak uruchomiony natychmiast po zakończeniu tych prac. Potrzebne będą jeszcze koncesje, dokumentacja wyników badań oraz uzgodnienia z instytucjami państwowymi i Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

– Na dzień dzisiejszy wszystkie badania są wykonane, ale potrzebne są jeszcze koncesje i szereg działań administracyjnych, żeby odwiert mógł rozpocząć pracę i dostarczać ciepło. Wiedząc, że te procedury mogą potrwać, ściśle współpracujemy z PEC Geotermią Podhalańską. Pierwsze ciepło, które popłynie do mieszkańców budowaną obecnie magistralą i przyłączami, będzie pochodziło z istniejącego systemu tej spółki. Mieszkańców ostatecznie nie interesuje, z którego odwiertu popłynie ciepło, lecz to, żeby zostało dostarczone na czas i w dobrej cenie – mówi Rafał Szkaradziński.

Oznacza to, że mieszkańcy nie będą musieli czekać na pełne uruchomienie Bańskiej PGP-4. Początkowo sieć w Szaflarach zostanie zasilona ciepłem produkowanym przez funkcjonujący już system PEC Geotermii Podhalańskiej w Bańskiej Niżnej. Woda z poszczególnych odwiertów trafia tam do wspólnej instalacji, a następnie ciepło jest przesyłane siecią do odbiorców. Dzięki temu opóźnienie procedur dotyczących gminnego odwiertu nie powinno wstrzymać uruchomienia magistrali i pierwszych przyłączy.

Docelowo Bańska PGP-4 ma służyć zarówno do produkcji ciepła, jak i – jeżeli potwierdzą to dalsze analizy – energii elektrycznej. Odwiert badał poziomy wodonośne znajdujące się na głębokości około 3,5 oraz 5 kilometrów. Jak informował Państwowy Instytut Geologiczny, na głębokości 5 kilometrów natrafiono na wodę o temperaturze około 120 stopni Celsjusza. PIG-PIB wskazuje, że może to być rozległy zbiornik wody termalnej.