Związek Podhalan należy do najstarszych stowarzyszeń regionalnych w Polsce. Jego historia jest mocno związana z Nowym Targiem, miastem, które przez wiele lat było ośrodkiem podhalańskiego ruchu regionalnego. Tutaj bowiem miały miejsce jakże ważne wydarzenia:

– w 1873 r. powstało Galicyjskie Towarzystwo Tatrzańskie, co uważane jest za początek ruchu regionalnego na Podhalu (od 1874 r. Towarzystwo nie używało już przymiotnika „galicyjskie”, a w 1922 r. przemianowane zostało na Polskie Towarzystwo Tatrzańskie)

– w 1912 r. w Nowym Targu obradował II Zjazd Podhalan, na którym zrodziła się idea utworzenia organizacji na rzecz podtrzymywania i dalszego pielęgnowania regionalnej kultury

– w 1913 r. zaczęła wychodzić słynna „Gazeta Podhalańska”

– 4 maja 1913 r. w uroczystych obchodach rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja uczestniczyło kilka tysięcy członków paramilitarnych organizacji, zwanych Drużynami Podhalańskimi, i powstał Związek Drużyn Podhalańskich

– na IV Zjeździe Podhalan, który obradował 10 i 11 sierpnia 1919 r., utworzony został Związek Podhalan.

Do wybuchu II wojny światowej Związek Podhalan za główny ceł swojej działalności stawiał pracę nad ekonomicznym i oświatowym podniesieniem całego Podhala. Podstawową jednostką organizacyjną w owym czasie było Ognisko. Podlegało ono Zarządowi Głównemu, a najwyższą władzą stowarzyszenia był Zjazd Podhalan.

Ognisko Nowotarskie należy do najstarszych, utworzone zostało 11 lute go 1921 roku z inicjatywy Prezesa Związku Podhalan w Polsce Jakuba Zachemskiego, który był wówczas dyrektorem gimnazjum nowotarskiego. Obowiązki prezesa Ogniska przyjął dr Zygmunt Wasiewicz, wiceprezesem został Franciszek Dworski, sekretarzem prof. Łaś, zastępcą sekretarza ksiądz Czesław Łukasik, a skarbnikiem – Michał Mroszczak. Jak doniosła „Gazeta Podhalańska”, postanowiono pracować nad oświatowym i ekonomicznym rozwojem Podhala, Spiszą i Orawy.